PostHeaderIcon Σάκο & Βανζέτι: Η εργατική τάξη στην ηλεκτρική καρέκλα

«Χαμήλωσε λίγο τον εαυτό σου, μόνο ένα βήμα, για να βοηθήσεις τους αδύναμους στο πλάι σου. Τους αδύναμους που ζητούν βοήθεια, τους διωκόμενους και τα θύματα. Είναι φίλοι σου, φίλοι δικοί σου, είναι οι σύντροφοι που πολεμούν. Ναι, και καμιά φορά πέφτουν. όπως ο πατέρας σου και ο Bartolo που έπεσαν στη μάχη. Πολέμησαν και έχασαν τη ζωή τους μόλις χθες, στη διεκδίκηση της ευτυχίας και της ελευθερίας για όλους.

Στον αγώνα της ζωής, θα βρεις, θα βρεις περισσότερη αγάπη. Και επίσης στον αγώνα είναι που θα σε αγαπήσουν».

Αυτά έγραφε ο Φεντερίκο Νικόλα Σάκο σε επιστολή προς το γιό του την παραμονή της εκτέλεσής του.  Στις 23 Αυγούστου 1927 μαζί με τον Μπαρτολομέο Βανζέτι εκτελέστηκαν, στην ηλεκτρική καρέκλα  της φυλακής Charlestown State στην πολιτεία της Μασαχουσέτης.  Η εκτέλεσή τους προϊόν της ποινής που τους επιβλήθηκε, μετά την καταδίκη τους στις 14 Ιουλίου 1921, για την δολοφονία ενός ταμία και ενός φύλακα του εργοστασίου υποδημάτων Σλέϊτερ & Μόριλ στην οδό Περλ στο Μπρέιντρι της Μασαχουσέτης, στις 15 Απριλίου 1920. Είκοσι ημέρες μετά τη ληστεία, στις 5 Μαΐου 1920, σε ενέδρα της αστυνομίας, οι Βανζέτι και Σάκο συνελήφθησαν στο γκαράζ  Τζόνσον.

Το πραγματικό τους έγκλημα ωστόσο δεν ήταν η ληστεία μετά φόνου για την οποία κατηγορήθηκαν, αλλά το ότι ήταν μετανάστες, αναρχικοί με εξαιρετική πλούσια δράση και πρωτοπόροι στους  αγώνες των εργατών. Εξάλλου οι έρευνες της αστυνομίας στράφηκαν από την πρώτη στιγμή στον κύκλο των Ιταλών μεταναστών και αναρχικών καθώς είχε προηγηθεί ακόμη μία ληστεία (και πάλι σε  υποδηματοποιία στις 24 Δεκεμβρίου 1919 στο Μπριτζγουότερ της Μασαχουσέτης)  και οι αρχές, πολιτειακές και ομοσπονδιακές, θεωρούσαν ότι τις είχαν διαπράξει οι αναρχικού προκειμένου να χρηματοδοτήσουν  την εκστρατεία τους κατά τους κράτους και των αρχών. Εξάλλου δύο μέρες μετά τη σύλληψη των Σάκο και Βανζέτι, ο  Αλφρέντο Σαλσέδο «θα αυτοκτονούσε» πέφτοντας από το παράθυρο κατά τη διάρκεια ανακρίσεων στο Γραφείο Ερευνών του Υπουργείου Δικαιοσύνης (ΒΟΙ) στην οδό Πάρκ Ρόου στη Νέα Υόρκη.

Η καταδίκη τους, ήταν μάλλον αναμενόμενη,  και βασίστηκε σε περιστασιακές και αποχρώσες ενδείξεις. Επρόκειτο για μία πραγματικά στημένη δίκη, που ξεσήκωσε θύελλες εντός της δικαστικής αίθουσας αλλά κυρίως εκτός. Ένα τεράστιο κύμα αλληλεγγύης ξεσηκώθηκε, σε όλο τον κόσμο, τόσο κατά τη διάρκεια της δίκης όσο και μετά. ‘Έξω από το δικαστήριο καθημερινά συνέρρεαν χιλιάδες προς υπεράσπιση των δύο Ιταλών αναρχικών ενώ μετά την καταδίκη τους, με τη θανατική ποινή να είναι η πλέον πιθανή ποινή που θα ελάμβαναν, δημιουργήθηκαν επιτροπές υπεράσπισής τους ενώ ο Ανατόλ Φρανς, που μόλις είχε λάβει το Νόμπελ Λογοτεχνίας και βετεράνος της εκστρατείας για τον ‘Αλφρεντ Ντρέϋφους, είχε απευθύνει με επιστολή έκκληση προς τον «αμερικανικό λαό».

Παρά τον αγώνα, τις προσπάθειες και την εκστρατεία για νέα δίκη, οι Σάκο και Βανζέτι εκτελέστηκαν έξι χρόνια μετά, στις 23 Αυγούστου. Πάνω από 10.000 άνθρωποι συνέρρευσαν στο γραφείου κηδειών Μπόστον Εντ, όπου επί δύο ημέρες είχαν εκτεθεί οι σωροί τους ενώ την Κυριακή, 29 Αυγούστου, η κηδεία τους μετατράπηκε σε διαδήλωση ενώ δεν έλειψαν και οι συγκρούσεις με την αστυνομία που είχε αναπτυχθεί προκειμένου να απαγορεύσει τη διέλευσή της από το πολιτειακό Κογκρέσο. Εκτός αυτών, την επομένη ημέρα της εκτέλεσης, διαδηλώσεις που εξελίχθηκαν σε βίαιες ξέσπασαν στη Γενεύη, στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στο Άμστερνταμ, στο Γιοχάνεσμπουργκ, στο Τόκιο,  στη Γερμανία όπου τρεις ήταν οι νεκροί των διαδηλώσεωνπου σάρωσαν τη χώραενώ στη Λατινική Αμερική, οι απεργίες έκλεισαν τα εργοστάσια. Εννοείτε ότι ως βασικούς υποκινητές και διοργανωτές των διαδηλώσεων ήταν τα Κομμουνιστικά Κόμματα και ειδικά το ΚΚΣΕ, κατά τις αμερικανικές αρχές.

Η υπόθεση Σάκο και Βανζέτι, παραμένει ανοικτή όσον αφορά το νομικό σκέλος της υπόθεσης αν και η πολιτεία της Μασαχουσέτης έχει αποκαταστήσει τη μνήμη και την τιμή τους.

Χρ. Μ.

Φωτογραφικό Παράρτημα

Πολυμέσα:

1. Here's to you: στίχοι Joan Baez μουσική Ennio Morricone

 

 

2. Sacco and Vanzetti: τραγούδι των Woody Guthrie & David Rovics

 

 

 

3. Δείτε ακόμα, την ταινία Sacco E Vanzetti παραγωγής 1971 σε σκηνοθεσία Τζουλιάνο Μοντάλντο με τους Τζιαν Μαρία Βολοντέ, Ρικάρντο Κουτσιόλα