Οι εκπρόσωποι των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν με ειδική πλειοψηφία τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur για τα αγροτικά προϊόντα, ανοίγοντας τον δρόμο για την υπογραφή της από την Κομισιόν και την τελική επικύρωσή της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρόκειται για συμφωνία που αποτελεί το αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων και αφορά τις εμπορικές σχέσεις της ΕΕ με τις χώρες της Mercosur, δηλαδή την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη. Στη σχετική διαδικασία ορισμένα κράτη τάχθηκαν κατά ή διαφοροποιήθηκαν, όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία, ενώ το Βέλγιο απείχε. Αντίθετα, η ελληνική κυβέρνηση ψήφισε υπέρ της συμφωνίας, ευθυγραμμιζόμενη πλήρως με τη γραμμή της Κομισιόν και των ισχυρών κρατών και επιχειρηματικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η συμφωνία προβλέπει τη μείωση ή και κατάργηση δασμών σε μεγάλο μέρος του εμπορίου μεταξύ των δύο πλευρών. Από τη μία πλευρά, η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει τις εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων και μεταποιημένων τροφίμων προς τις αγορές της Λατινικής Αμερικής. Από την άλλη, οι χώρες της Mercosur αποκτούν αυξημένη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά για βασικά αγροτικά προϊόντα μαζικής κατανάλωσης, όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά, η ζάχαρη, η σόγια και το ρύζι. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον αγροτικό κόσμο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με κινητοποιήσεις, αποκλεισμούς δρόμων και μαζικές διαμαρτυρίες, καθώς οι παραγωγοί προειδοποιούν ότι οι φθηνές εισαγωγές θα συμπιέσουν τις τιμές και θα καταστήσουν αδύνατη την επιβίωση των μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι τα εισαγόμενα προϊόντα παράγονται συχνά με χαμηλότερα περιβαλλοντικά, εργασιακά και υγειονομικά πρότυπα, γεγονός που δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και σοβαρούς κινδύνους για την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων.
Οι κυβερνήσεις και η Κομισιόν που προωθούν τη συμφωνία επικαλούνται γεωπολιτικά και οικονομικά επιχειρήματα, μιλώντας για ενίσχυση της ευρωπαϊκής παρουσίας στο παγκόσμιο εμπόριο και για νέες ευκαιρίες για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις. Στο τελικό κείμενο περιλαμβάνονται ορισμένες ρήτρες διασφάλισης, που υποτίθεται ότι επιτρέπουν την προσωρινή επαναφορά δασμών σε περίπτωση σοβαρής διατάραξης της αγοράς. Ωστόσο, τόσο οι αγροτικές οργανώσεις όσο και τα εργατικά και κοινωνικά κινήματα εκτιμούν ότι αυτά τα μέτρα δεν μπορούν να ανακόψουν τη γενικευμένη πίεση που ασκείται στους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς ούτε να αποτρέψουν τη συγκέντρωση της παραγωγής και του εμπορίου στα χέρια λίγων μεγάλων ομίλων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η στάση της ελληνικής κυβέρνησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Με την ψήφο της υπέρ της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur επιβεβαιώνει ότι δεν εκφράζει τα συμφέροντα των μικρομεσαίων καλλιεργητών και της αγροτικής κοινωνίας, αλλά λειτουργεί ως εντολοδόχος των μεγάλων μονοπωλίων και των αγροδιατροφικών εταιρειών της ΕΕ και της χώρας. Η επιλογή αυτή δεν είναι ουδέτερη. Συμβάλλει στη βαθύτερη ένταξη της ελληνικής αγροτικής παραγωγής σε ένα μοντέλο όπου κυριαρχούν οι πολυεθνικές, τα μεγάλα εμπορικά δίκτυα και οι όμιλοι που ελέγχουν τις αλυσίδες διανομής.
Η εφαρμογή της συμφωνίας θα αυξήσει ακόμη περισσότερο την εξάρτηση της Ελλάδας από εισαγόμενα αγροδιατροφικά προϊόντα μαζικής κατανάλωσης, τα οποία θα ελέγχονται και θα εμπορεύονται από τα μεγάλα μονοπώλια. Την ίδια στιγμή, οι μικρομεσαίοι καλλιεργητές που παράγουν αυτά τα προϊόντα στη χώρα μας θα βρεθούν αντιμέτωποι με τον αθέμιτο ανταγωνισμό, τη συμπίεση των τιμών και τη συστηματική απαξίωση της δουλειάς τους. Οδηγούνται έτσι σε μια βίαιη εξαφάνιση από την παραγωγή, στο όνομα της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας των πολυεθνικών. Η αγροτική παραγωγή μετατρέπεται ακόμη πιο καθαρά σε πεδίο κερδοφορίας για το μεγάλο κεφάλαιο και όχι σε μέσο κάλυψης των λαϊκών αναγκών. Η επισιτιστική ασφάλεια, η κοινωνική συνοχή της υπαίθρου και το δικαίωμα των παραγωγών να ζουν από τον μόχθο τους θυσιάζονται για να ενισχυθούν τα συμφέροντα των μεγάλων ομίλων. Αυτός είναι ο πραγματικός χαρακτήρας της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur και της πολιτικής που στηρίζει και υλοποιεί η ελληνική κυβέρνηση.
