Η κλιμάκωση των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και η εμπλοκή ΗΠΑ και Ισραήλ δεν αποτελούν μόνο γεωπολιτικό γεγονός. Αποτελούν ταυτόχρονα μια τεράστια οικονομική ευκαιρία για το διεθνές στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, το οποίο βλέπει τα κέρδη του να εκτοξεύονται όσο οι λαοί πληρώνουν το τίμημα του πολέμου.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα, οι μεγαλύτερες αμερικανικές αμυντικές εταιρείες συμφώνησαν ακόμη και να τετραπλασιάσουν την παραγωγή οπλικών συστημάτων, καθώς η ζήτηση για πολεμικό υλικό εκτινάσσεται λόγω των συγκρούσεων.
Η πραγματικότητα αυτή επιβεβαιώνει τη μαρξιστική θέση ότι ο πόλεμος στον ιμπεριαλισμό δεν είναι «ατύχημα» της ιστορίας, αλλά οργανικό στοιχείο της καπιταλιστικής συσσώρευσης.
Οι πολυεθνικές των όπλων: οι πραγματικοί νικητές των πολέμων
Η σύγχρονη πολεμική οικονομία στηρίζεται σε γιγαντιαίους ομίλους της αμερικανικής και ισραηλινής βιομηχανίας όπλων. Στην κορυφή βρίσκονται κολοσσοί όπως:
- Lockheed Martin
- RTX (Raytheon)
- Northrop Grumman
- Boeing
- General Dynamics
Οι εταιρείες αυτές κυριαρχούν στην παγκόσμια αγορά όπλων, με δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετήσιων εσόδων από στρατιωτικά συμβόλαια.
Η ένταση των συγκρούσεων αυξάνει άμεσα τις πωλήσεις τους. Για παράδειγμα, μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα οι αμερικανικές εξαγωγές όπλων προς το Ισραήλ ξεπέρασαν τα 32 δισ. δολάρια, ενώ η Boeing έκλεισε συμφωνίες δισεκατομμυρίων για μαχητικά και βόμβες καθοδήγησης.
Αυτή η τεράστια ροή κεφαλαίων προέρχεται κυρίως από κρατικούς προϋπολογισμούς και δημόσιο χρέος, δηλαδή από τον ιδρώτα των εργαζομένων.
Η άνθηση της ισραηλινής πολεμικής βιομηχανίας
Παράλληλα, η ισραηλινή στρατιωτική βιομηχανία γνωρίζει πρωτοφανή ανάπτυξη.
Η εταιρεία Elbit Systems – ένας από τους βασικούς προμηθευτές του ισραηλινού στρατού – είδε τα έσοδά της να αυξάνονται σημαντικά, με ετήσια έσοδα που ξεπέρασαν τα 6,8 δισ. δολάρια και τεράστιο ανεκτέλεστο υπόλοιπο συμβολαίων άνω των 22 δισ. δολαρίων.
Την ίδια στιγμή, άλλοι κολοσσοί όπως η Israel Aerospace Industries κατέγραψαν άνοδο κερδών άνω του 55%, ενώ οι παραγγελίες τους εκτινάχθηκαν λόγω της αυξημένης ζήτησης για drones, πυραυλικά συστήματα και τεχνολογίες επιτήρησης.
Η ίδια η χρηματιστηριακή αγορά του Τελ Αβίβ εκτοξεύτηκε, με τις μετοχές εταιρειών όπλων να σημειώνουν θεαματική άνοδο.
Με άλλα λόγια, ενώ οι λαοί της περιοχής βιώνουν καταστροφή, το κεφάλαιο των εξοπλισμών καταγράφει ιστορικά κέρδη.
Η πολιτική οικονομία του πολέμου
Η μαρξιστική ανάλυση εξηγεί το φαινόμενο αυτό ως αποτέλεσμα της ίδιας της φύσης του ιμπεριαλισμού.
Ο Λένιν ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα περιέγραψε τον ιμπεριαλισμό ως το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, όπου κυριαρχούν: τα μονοπώλια η συγχώνευση βιομηχανικού και χρηματιστικού κεφαλαίου ο ανταγωνισμός για αγορές και σφαίρες επιρροής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πόλεμος λειτουργεί ως:
- μέσο αναδιανομής αγορών και ενεργειακών πόρων
- μηχανισμός τόνωσης της καπιταλιστικής κερδοφορίας μέσω στρατιωτικών δαπανών
- εργαλείο γεωπολιτικής επιβολής των ισχυρών ιμπεριαλιστικών κέντρων.
Δεν είναι τυχαίο ότι η παγκόσμια βιομηχανία όπλων σημειώνει συνεχώς ρεκόρ, με τον κύκλο εργασιών των 100 μεγαλύτερων εταιρειών να ξεπερνά εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ.
Πόλεμος για τα κέρδη – θυσία των λαών
Η πολεμική οικονομία αποκαλύπτει την πιο κυνική πλευρά του σύγχρονου καπιταλισμού: την ώρα που πόλεις ισοπεδώνονται, που χιλιάδες άνθρωποι σκοτώνονται, που ολόκληροι λαοί βυθίζονται στη φτώχεια, οι μετοχές των εταιρειών όπλων ανεβαίνουν και τα κέρδη των πολυεθνικών διογκώνονται.
Όπως σημειώνεται ακόμη και σε διεθνείς εκθέσεις, ορισμένες εταιρείες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα επωφελούνται άμεσα από τις πολεμικές συγκρούσεις, παρέχοντας όπλα, τεχνολογία ή χρηματοδότηση σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Αυτό επιβεβαιώνει τη βασική θέση: ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος είναι πόλεμος για τα κέρδη των μονοπωλίων.
Καμία εμπλοκή – ο αγώνας των λαών είναι η απάντηση
Η πολεμική οικονομία δείχνει καθαρά ότι πίσω από τις «ανθρωπιστικές» ρητορείες και τις γεωπολιτικές δικαιολογίες βρίσκεται το ίδιο σύστημα που γεννά: εκμετάλλευση ,ανταγωνισμούς, πολέμους.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η μόνη προοπτική για τους λαούς είναι η ανάπτυξη αντιπολεμικού – αντιιμπεριαλιστικού και εργατικού κινήματος, που θα αμφισβητήσει την κυριαρχία των μονοπωλίων και θα παλέψει για έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση και πολέμους.
Γιατί όσο η οικονομία οργανώνεται με κριτήριο το κέρδος, οι πόλεμοι θα συνεχίζουν να αποτελούν την πιο κερδοφόρα επένδυση του συστήματος.
