5. Το υπερπλεόνασμα και η προέλευση του
Το κυβερνητικό αφήγημα σχετικά με τα τεράστια πλεονάσματα του κρατικού προϋπολογισμού είναι ότι προέρχονται από τον νοικοκύρεμα της οικονομίας, την οικονομική ανάπτυξη που αυξάνει πολύ τα έσοδα και τους εισπραττόμενους φόρους και γενικότερα τονοικοκύρεμα στην είσπραξη των φόρων. Η κυβερνητική προπαγάνδα που στόχο έχει να παρουσιάζει μία εικόνα ανύπαρκτης αποτελεσματικότητας της κυβερνητικής πολιτικής αμφισβητήθηκε επανειλημμένα και πλέον έχει καταρρεύσει.
Από το 2021 οι προβλεπόμενες δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού ποτέ δεν εκτελέστηκαν στο σύνολό τους και σταδιακά η υποεκτέλεση διευρυνόταν και έφτασε το άνοιγμα στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, το οποίο ξεπέρασε τα 3,5 δισεκατομμύρια το 2025. Τη χρονιά αυτή τα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού υστέρησαν κατά 921 δισεκατομμύρια σε σχέση με τους στόχους, τα φορολογικά έσοδα απέδωσαν 451 εκατομμύρια ευρώ πάνω από τους στόχους. Κατά συνέπεια όλο το βάρος της διαμόρφωσης υπερπλεονάσματος το σήκωσε η μεγάλη περικοπή των δαπανών. Σταδιακά από το 2021 η εκτέλεση χαμηλότερων δαπανών από ό,τι προέβλεπε ο κρατικός προϋπολογισμός πήρε την ανηφόρα. Από 1994 εκατομμύρια ευρώ το 2022, στα 2768 εκατομμύρια το 2023, στα 2748 το 2024 και στα 3,524 το 2025.
Κατά συνέπεια η λεηλασία των εργαζομένων προήλθε αυτά τα χρόνια από την μεγάλη υπερφορολόγηση κυρίως μέσω των έμμεσων φόρων και τη μείωση των κρατικών δαπανών, κυρίως αυτών που εξυπηρετούν κοινωνικές ανάγκες. Αυτό οδήγησε στην μεγάλη υποβάθμιση του «κοινωνικού» κράτους, της υγείας,της παιδείας, της πρόνοιας, του πολιτισμού και του περιβάλλοντος. Τα φορολογικά έσοδα μειώνονταιχρόνο με το χρόνο και θα μειωθούν περισσότερο,αφού θα μειωθούν οι αναπτυξιακοί ρυθμοί και η όποια διατήρηση των πλεονασμάτων θα προέρχεται όλο και πιο πολύ από τη μείωση των δαπανών.
Η τάση αυτή αποτυπώνεται στους στόχους του Πολυετούς Δημοσιονομικού Σχεδιασμού 2026 -2029 που απέστειλε η κυβέρνηση στην ΕΕ. Εκεί προβλέπονται ονομαστικές περικοπές:
5,54% στην μισθοδοσία των εργαζομένων, 0,75%ς στις κοινωνικές δαπάνες, 0,71% στις στεγαστικές δαπάνες, 9,02% στις δαπάνες παιδείας, 4,72% στις δαπάνες υγείας, 41,28% στις δαπάνες του πολιτισμού και 11.33% στις δαπάνες του υπουργείου αγροτικής ανάπτυξης.
Το Ταμείο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης ολοκληρώνεται τους επόμενους μήνες και δεν υπάρχει περίπτωση στο μέλλον να υποκατασταθεί από άλλους πόρους της ΕΕ, τουλάχιστον στο ίδιο ύψος, η στροφή στην πολεμική οικονομία, ήδη η Ελλάδα ξοδεύει δεκάδες δισεκατομμυρίων για εξοπλισμούς και στο μέλλον θα αυξηθούν, οι τόκοι των μνημονιακών δανείων που εγγράφονται στο χρέος και δεν καταβάλλονται, ως το 2032 ξεπερνούν τα 2 δισεκατομμύρια ποσό από το 2032 θα επιβαρύνει τη δαπάνη για τόκους.
Όλα οδηγούν στη βεβαιότητα ότι νέα αιματηρή λιτότητα βρίσκεται μπροστά μας, κάποιου είδους νέο μνημόνιο. Τα δρακόντεια μέτρα της περιόδου χρεοκοπίας της χώρας αντικαταστάθηκαν από μία περίτεχνη μεταμνημονιακή λιτότητα από την κυβέρνηση της ΝΔ. Τα λαϊκά νοικοκυριά δεν πήραν ανάσα δεν γνώρισαν βελτίωση του εισοδήματός τους,αντίθετα αυξήθηκαν σημαντικά οι ανάγκες τους.
Τα επόμενα χρόνια ο ελληνικός λαός θα ζήσει το ήδη προαναγγελθέν μνημόνιο των κοινωνικών δαπανών και επειδή ο κόσμος μπήκε σε παρατεταμένη περίοδο αναταράξεων και πολέμου το μεγαλύτερο θύμα του θα είναι οι εργάτες, οι εργαζόμενοι, οι λαοί και οι πιο αδύναμες και εξαρτημένες χώρες φρόνιμο είναι να μην ευελπιστούμε σε οικονομική βελτίωση και σε καλύτερες μέρες. Η όποια βελτίωση της ζωής των εργαζομένων θα προέλθει από μεγάλους ενωτικούς εργατικούς και λαϊκούς αγώνες που θα αναγκάσει τις κυβερνήσεις να προβούν σε ικανοποίηση των δίκαιων εργατικών και λαϊκών αιτημάτων.
Δεν πρόκειται λοιπό για ευφυή και επιτυχή φορολογική πολιτική μιας κυβέρνησης άξιων σε αντιδιαστολή με την προηγούμενη των ανίκανων,αλλά για μία ευφυή και καλοδουλεμένη πολιτική καταλήστευσης του κόσμου της εργασίας, την οποία η κυβερνητική προπαγάνδα διαδίδει πειστικά και πολλαπλασιάζεται μέσω των καλοπληρωμένων μέσων μαζικής ενημέρωσης.
Τώρα βρισκόμαστε μπροστά σε μία νέα κατάσταση σε μια νέα μεγάλη έξαρση της κρίσης. Η δόλια απρόκλητη ιμπεριαλιστική επέμβαση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν με σαθρά και προσχηματικά επιχειρήματα ξεπέρασε πλέον τον ένα μήνα και τέλος δεν διαφαίνεται. Ήδη ο κρατικός προϋπολογισμός της χώρας που ψηφίστηκε προ τριμήνου ανατρέπεται. Η τάση είναι σαφής: Μεγάλη αύξηση του πληθωρισμού, μείωση του ρυθμού ανάπτυξης και μεγάλη αύξηση των τιμών στα ενεργειακά προϊόντα που στη συνέχεια θα διαχυθεί σε ολόκληρη την οικονομία. Ήδη στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 2,5% και βρισκόμαστε μόνο στην αρχή.Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής εκτιμά με τα σημερινά δεδομένα τον πληθωρισμό για το 2026 στο 3,5 ως 4%. Ο προϋπολογισμός στηρίχτηκε στην εκτίμηση για 62.5 δολάρια το βαρέλι πετρελαίου και τώρα βρίσκεται στα 110 και κανείς δεν μπορεί να προσδιορίσει πόσο ψηλότερα θα κινηθεί. Η εκτίμηση του κρατικού προϋπολογισμός για το ρυθμό ανάπτυξης ήταν 2,4% και μετά το ξέσπασμα της κρίσης εκτιμάται στο 1,7%. Η δυσχερής κατάσταση της οικονομίας που το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα προέβλεπε για το 2027 και ύστερα έρχεται από το 2026. Τα οικονομικά προβλήματα που η κυβέρνηση απέκρυπτε έρχονται στην επιφάνεια και οι συνέπειες για το λαό θα είναι επώδυνες. Οι τιμές των λιπασμάτων και άλλων εφοδίων εκτοξεύονται και όλα αυτά διαχέονται στην υπόλοιπη οικονομία και τροφοδοτούν την άνοδο των τιμών, την εκτόξευση του πληθωρισμού και των συνεπειών για τις λαϊκές οικογένειες.
Η κυβέρνηση απάντησε με ένα πακέτο που μπορεί να συνοψιστεί ότι περιλαμβάνει ψίχουλα για τους φτωχότερους εντελώς ανεπαρκή και καμία επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα αυτές τις ενέργειας που συσσωρεύουν τεράστια υπερκέρδη. Οι όποιες επιδοτήσεις ανακοινώθηκαν προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό δηλαδή από τον ίδιο το λαό. Τα 200 εκατομμύρια ευρώ για το δίμηνο Απρίλη Μάηπροέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό και ταυπόλοιπα 107 από τη φορολόγηση των κερδών του διαδικτυακού τζόγου, δηλαδή από την φορολόγηση των παικτών και όχι των εταιρειών. Όταν τα έσοδα μόνο από το ΦΠΑ για το μήνα Γενάρη έφτασαν τα 3,1 δισεκατομμύρια ευρώ και τα έσοδα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης 393 εκατομμύρια και συνολικά τα φορολογικά έσοδα το πρώτο δίμηνο έφθασαν τα 11,5 δις.
Τα κέρδη των πολυεθνικών είναι για την κυβέρνηση του άγιο δισκοπότηρο που κανείς δεν μπορεί να πλησιάσει.Με 15% επιχορηγεί την αγορά λιπασμάτων από τους αγρότες στη βάση παραστατικών για τον Απρίλη και το Μάη. Όμως ήδη η τιμή τους έχει εκτοξευτεί κατά 30%-35%. Έτσι οι έμποροι των λιπασμάτων εισπράττουν την τιμή στο 100%, το 15% καταθέτει ο κρατικός προϋπολογισμός, δηλαδή ο ελληνικός λαός, και οι αγρότες επιβαρύνονται με άλλο 15% ως 20%. Τόση γενναιοδωρία για τον αγροτικό κόσμο όταν αντιμετωπίσει κολοσσιαία προβλήματα επιβίωσης.
Εκεί φτάνει η φιλολαϊκότητα της κυβέρνησης. Εισπράττει με τις υπερφορολόγησεις τεράστια ποσά,μειώνει συνεχώς τις δημόσιες δαπάνες, ιδιαίτερα τις κοινωνικές δαπάνες και επιστρέφει ψίχουλα, στη λογική ότι δεν υπάρχει περισσότερος δημοσιονομικός χώρος, τον οποίον φυσικά δημοσιονομικό χώρο η ίδια αποφασίζει και ισχυρίζεται ότι υπάρχει κίνδυνος εκτροπής του προϋπολογισμού και οικονομική αστάθεια. Πρόσφατα όμως εν μέσω αυτής της κρίσης προτίμησε να προεξοφλήσει στους δανειστές 7 δισεκατομμύρια ευρώ δάνεια από το πρώτο μνημόνιο,τη στιγμή που δεν υπήρχε κανένας λόγος για αυτό.
Το εργατικό και λαϊκό κίνημα πρέπει να διεκδικήσει:
• Μεγάλη μείωση στον ειδικό φόρο κατανάλωσης τον καυσίμων.
• Ουσιαστική μείωση του ΦΠΑ με κατάργησή του σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης.
• Μεγάλες αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις επιστροφή του 13ου και 14ου μισθού, της 13ης τρίτης και 14ης σύνταξης για τους συνταξιούχους.
• Αφορολόγητο πετρέλαιο στους αγρότες.
• Μείωση του ημερήσιου χρόνου εργασίας στην προοπτική 30€ εργασίας την εβδομαδακατοχυρωμένο μέσα από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.
• Αύξηση των κοινωνικών δαπανών, ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου συστήματος Υγείας, αναβάθμιση του δημόσιου συστήματος Παιδείας όλων των βαθμίδων.
