Η τουριστική σεζόν βαίνει προς την ολοκλήρωση της. Οι επισκέπτες στη χώρα ήταν περισσότεροι ίσως από άλλα χρόνια η οικονομική κρίση που δείχνει τα δόντια της σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι και αυτή παρούσα και σταδιακά θα δυναμώσει, τα εισοδήματα του εργαζομένων μειώνονται, η πολεμική οικονομία και η χρηματοδότηση του καθεστώτος Ζελένσκι για να συνεχίσει τον πόλεμο απορροφά πολλές δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ της ΕΕ μαζί και της Ελλάδας και παράλληλα η ακρίβεια στη χώρα που έφτασε σε πρωτοφανή επίπεδα σε συνδυασμό με την καθήλωση ουσιαστικά των αποδοχών την εργαζομένων και κάθε είδους εισοδημάτων τους εμποδίζει να πάνε για ξεκούραση έστω και μια εβδομάδα. Αυτή είναι μια πρώτη ματιά στην κατάσταση και θα δοθεί η δυνατότητα να γίνει πιο ξεκάθαρη και να ειπωθούν περισσότερα το επόμενο διάστημα.
Η επιθυμία της διαφυγής από τις καθημερινές δυσκολίες τη ρουτίνα και τον τρόπο ζωής καταρχάς στις δυτικές κοινωνίες που υπήρχαν και περισσότερες δυνατότητες στη διάρκεια του 20ου αιώνα σταδιακά εμπορευματοποιήθηκε. Το κεφάλαιο, όπως όλες τις ανθρώπινες ανάγκες τα χόμπι, τον ελεύθερο χρόνο γενικότερα, ακόμη και τον έρωτα και τα αισθήματα,σταδιακά εμπορευματοποίησε την ανάγκη για ανάπαυσηαναψυχή και ταξίδια αναπτύσσοντας την τουριστική «βιομηχανία». Η επίδραση στον σύγχρονο τρόπο ζωής ήταν μεγάλη.
Κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα η διαδικασία αυτή πήρε ευρύτερες διαστάσεις, αφού οι ανάγκες για αναψυχή συνεχώς μεγάλωναν οι οικονομικές δυνατότητες αυξάνονταν για όλο πιο ευρέα τμήματα εργαζομένων. Όλη αυτή η διαδικασία μαζικοποίησης και ακραίας εμπορευματοποίησης των διακοπών επέφερετεράστιες αλλαγές παγκόσμια στην οικονομία τις εργασιακές σχέσεις στο σχεδιασμ, επιδείνωσε την επισιτιστική επάρκεια, την επάρκεια και τη διαχείρισητων υδάτινων πόρων και των κάθε είδους πόρων,επέφερε βαριές αλλοιώσεις και καταστροφές στο φυσικό και οικιστικό περιβάλλον. Η κλιματική αλλαγή οικαταστροφικοί πόλεμοι που πληθύνονται και τα τεράστια κύματα προσφύγων και ξεκληρισμένων παροξύνουν τα προβλήματα δημιουργώντας νέα.
Στην Ελλάδα η στροφή στις υπηρεσίες και ιδιαίτερα στον τουρισμό πήρε τεράστιες διαστάσεις ως αποτέλεσμα της πολιτικής της ΕΕ και των κάθε είδουςεμποδίων στην ανάπτυξη της αγροτικής παραγωγής και της μεταποίησης σε συνάρτηση με την πολιτική που εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις της χώρας όλες ανεξαιρέτως όλα αυτά τα χρόνια. Η αγροτική παραγωγή αφέθηκε στην τύχη της, δυναμικοί κλάδοι δεν στηρίχτηκαν ενώ δυναμικές καλλιέργειες ουσιαστικά απαγορεύθηκαν με οδηγίες της ΕΕ, προγράμματα εκσυγχρονισμού και ανάπτυξης του γεωργικού κλάδου με στήριξη μικρών και μεσαίων παραγωγών και διευκόλυνση νέων να ασχοληθούν με τη γεωργία δεν υπήρξε ή ήταν παντελώς αναποτελεσματικά και κάτι παρόμοιο ισχύει και για τη μεταποίηση.
Σήμερα η «βαριά βιομηχανία» του τουρισμού καταλαμβάνει το 13% στη διαμόρφωση του ΑΕΠ της χώρας και αν συνυπολογιστούν και οι συναφείς κλάδοι το ποσοστό ξεπερνάτε το 1/3 του ΑΕΠ. Η ανάπτυξη του τουρισμού αφέθηκε στον αυτόματο πιλότο της αγοράς,των διαθέσεων και των απαιτήσεων των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, στη βάση αυτών των απαιτήσεων ψηφίστηκαν νόμοι και δόθηκανκατευθύνσεις, στα συμφέρονται αυτά κατευθύνονταν οικάθε είδους κρατικές επιχορηγήσεις.
Ο τελευταίος αναπτυξιακός νόμος του 2025 επιδοτεί την ίδρυση επέκταση και εκσυγχρονισμό ξενοδοχείων πάνω από 3 αστέρια. Η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ μπορεί να διαρκέσει ως και 20 χρόνια, ενώ ο φορολογικός συντελεστής μειώνεται ως και 50% για επιχειρήσεις που εντάσσονται στον αναπτυξιακό νόμο, η απαλλαγή από ΦΠΑ φτάνει ως 100% για εισαγωγές εξοπλισμού και το μισθολογικό κόστος επιδοτείται ως 50% για δύο χρόνια.Παράλληλα οι πολεοδομικές παρεκκλίσεις για μεγάλες επιχειρήσεις είναι στην ημερήσια διάταξη, ηπλειονότητα των μεγάλων τουριστικών αναπτύξεων σεζώνες natura εγκρίνονται παρά τις μεγάλες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Έτσι γιγαντώνονται οι μεγάλες επιχειρήσεις που συγκεντρώνουν την αγορά σε βάρος των μικρών επιχειρήσεων, ξενοδοχειακών κυρίως,που δημιουργήθηκαν με τον ιδρώτα και το υστέρημα ανθρώπων του μόχθου.
Αν ο ένας πυλώνας του τουριστικού «θαύματος» είναι η παράκαμψη των νόμων και των διατάξεων, η ασυδοσία με τις ευλογίες των κυβερνήσεων και το κρατικό χρήμα ο άλλος είναι η τεράστια, πρωτοφανής εκμετάλλευση των εργαζομένων. Στον επισιτισμό ιδίως στις εποχιακές επιχειρήσεις επικρατεί καθεστώς γαλέρας.
Οι αποδοχές σε πραγματικά μεγέθη είναι σημαντικά πιο κάτω από την έναρξη της περιόδου των μνημονίων 15%έως 20% με βάση τη συλλογική σύμβαση εργασίας, συνήθως είναι ακόμα πιο χαμηλές. Στον επισιτισμό ιδιαίτερα και στις εποχιακές επιχειρήσεις η μορφή απασχόλησης είναι προφορικές συμφωνίες μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου ως προς το ημερήσιο χρόνο απασχόλησης και το συνολικό χρόνο απασχόλησης, σε λίγες περιπτώσεις είναι 8 ώρες, απασχόληση 7 μέρες την εβδομάδα χωρίς κανένα ρεπό για 5-6 ευρώ ωρομίσθιο στην καλύτερη περίπτωση. Η εργασία είναι εξαιρετικά εντατική ιδιαίτερα στις περιόδους αιχμής. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι απασχολούνται 10 -12 και 16 ώρες την ημέρα. Είναι προφανές ότι δεν ισχύουν νόμοι, δεν ισχύει συλλογική σύμβαση εργασίας και ότι δεν γίνεται κανενός είδους έλεγχος. Από την κυβέρνηση που θεσμοθέτηση την εργασία 13 ωρών ημερησίως σ έναν ή δύο εργοδότες δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν απαιτήσεις για ελέγχους προστασίας στο εργαζομένων. Έλεγχοι γίνονται και πρόστιμα επιβάλλονται σε μικρές ιδιαίτερα επιχειρήσεις για να γεμίζουν τα κρατικά ταμεία. Η προστασία των εργαζομένων, αν υπάρχει, δεν είναι προτεραιότητας.
Οι επιπτώσεις στη σωματική και την ψυχική υγεία τωνεργαζομένων είναι μεγάλες και αφορά κυρίως νέους εργαζόμενους το πιο παραγωγικό κομμάτι της κοινωνίας που μοχθούν χειρωνακτικά δημιουργούν πλούτο και το καλύτερο αύριο. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οικοινωνικές επιπτώσεις, οι επιπτώσεις στα παιδιά, στις οικογένειες και στο κοινωνικό σύνολο. Πόσο μπορεί να ασχοληθεί κάποιος εργαζόμενος με τα παιδιά του όταν καλείται να εργαστεί 12 και 14 ώρες την ημέρα που είναι πιθανόν λόγω των μεγάλων οικονομικών αναγκών να εργάζεται και ο άλλος γονιός και η ζήτηση για εργατικά χέρια είναι σημαντική.
Το τουριστικό ρεύμα μεγαλώνει τα κέρδη αναπτύσσονταιραγδαία, τα κρατικά ταμεία γεμίζουν σε αντίθεση με τις υποδομές που συνεχώς υποβαθμίζονται. Τα οδικά δίκτυα οι αποχετεύσεις η έλλειψη και οι διακοπές στην ύδρευση, οι ελεύθεροι χώροι που έχουν καταληφθεί οιπαραλίες που έπαψαν να είναι ελεύθερες η κυκλοφοριακή συμφόρηση και ο θόρυβος που δημιουργούν ανυπόφορες συνθήκες.
Το ξεπούλημα της γης και των ακινήτων στις πόλεις τα παράλια και τα νησιά παίρνει τεράστιες διαστάσεις. Από κει προέρχεται το 50% των επενδύσεων για τις οποίες η κυβέρνηση επιχαίρει. Μετά το τεράστιο ξεπούλημα μονοπωλιακών κρατικών επιχειρήσεων και οργανισμών,γης και ακινήτων την περίοδο των μνημονίων το ξεπούλημα συνεχίζεται και θα συνεχιστεί με εντατικότερους ρυθμούς. Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο που η γη ξεπουλιέται σε όποιον ενδιαφερθεί να αγοράσει.
Ξεπούλημα γης και ακινήτων και Airbnb αποφέρουν χρήμα σε όχι αμελητέο τμήμα του πληθυσμού δημιουργώντας μια ψευδή αίσθηση ευημερίας που παράλληλα αλλοιώνει αρχές και αξίες που διαμορφώθηκαν σε δεκαετίες και αιώνες και συμβάλλει στην αλλοίωση συνειδήσεων, στην ουδετεροποίηση ή τη χειραγώγηση ευρέων λαϊκών και εργατικών τμημάτων. Ένα ποσό 12- 13 χιλιάδων ευρώ για εργασία πέντε μηνών και απέραντων ωρών κάθε μέρα οδηγεί στο να χαθεί η εξουθένωση των εργαζομένων και οι τεράστιες οικογενειακές και κοινωνικές συνέπειες.
Η εποχικότητα, η μονοκαλλιέργεια του τουρισμού και ηπολιτική των κυβερνήσεων και των κρατικών αρχών οδηγούν στη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, στην πρωτοφανή εκμετάλλευση των εργαζομένων και το αίσθημα ότι είναι η μοναδική διέξοδος που διαθέτουν τους εμποδίζει να προσμετρήσουν όλες τις συνέπειες.
Η πορεία αυτή πρέπει να ανατραπεί και αυτό δεν πρόκειται να συμβεί με την αλλαγή κυβέρνησης στις εκλογές, αλλά με την ένταση των μαζικών αγώνων και την αποτελεσματική οργάνωση τους και εδώ ο ρόλος και οι ευθύνες συνδικαλιστικών ηγεσιών και συνδικάτων και των πολιτικών ηγεσιών που αναφέρονται στην εργατική τάξη και την κοινωνική αλλαγή είναι τεράστιες.
