Ο Σπύρος Χαλβατζής, ο «γραμματέας της νιότης μας», όπως χαρακτηρίστηκε σε πολλές αποχαιρετιστήριες αναρτήσεις, ξεκίνησε το Σάββατο που μας πέρασε για το μακρύ ταξίδι στη μνήμη του λαού μας. Ο «Εργατικός Αγώνας» αποχαιρετά με βαθιά θλίψη, συγκίνηση και σεβασμό τον αταλάντευτο κομμουνιστή, το σπουδαίο άνθρωπο, τον αγαπημένο φίλο.
Στο πρόσωπο και στην προσωπικότητα του Σπύρου Χαλβατζή αποτυπώνεται η πορεία του εργατικού – λαϊκού και κομμουνιστικού κινήματος στον τόπο μας μετά τον πόλεμο. Γεννημένος στη Δυτική Μακεδονία, μέσα στη φωτιά του ταξικού – αντιϊμπεριαλιστικού αγώνα του ΔΣΕ, από γονείς κομμουνιστές – ο πατέρας εξόριστος στη Μακρόνησο – έζησε από παιδάκι την ένδεια της τάξης του και τις διώξεις των αγωνιστών. Φοίτησε σε νυχτερινό γυμνάσιο – και το τελείωσε στα 27 του, μετά τη χούντα! (Η αγάπη για την παιδεία και τη γνώση υπήρξε συστατικό στοιχείο της προσωπικότητάς του). Από την εφηβεία του, μπήκε στη βιοπάλη, μαθαίνοντας – τι ειρωνεία – την τέχνη να κατεργάζεται ένα από τα σύμβολα ευμάρειας και κοινωνικής ισχύος, τη γούνα. Δούλεψε ως γουνεργάτης στην Καστοριά. Υπήρξε στέλεχος της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη. Στη διάρκεια της εφτάχρονης φασιστικής δικτατορίας, συνελήφθη και εξορίστηκε πολλές φορές, θητεύοντας σε τόπους μαρτυρίου, στο θανατονήσι της Γυάρου και στο ιταλικό κάτεργο στο Λακκί της Λέρου, όπου υπήρξε ο νεότερος εξόριστος. Μετά τη μεταπολίτευση, ανέλαβε ανώτερα καθοδηγητικά κομματικά, αλλά και δημόσια καθήκοντα τα οποία του ανέθεσε το ΚΚΕ και στα οποία δούλεψε με την αγωνιστικότητα, την αξιοπρέπεια και την αγωνιστική συνέπεια που τον διέκρινε.
Ίσως, η χαρακτηριστικότερη περίοδος στην κομματική του ζωή και προσφορά, υπήρξε η θητεία του ως Γραμματέας του ΚΣ της ΚΝΕ από το 1979 μέχρι το 1986. Τα χρόνια αυτά, η ΚΝΕ γνώρισε τη μεγαλύτερη οργανωτική της ανάπτυξη και όχι μόνο. Η ΚΝΕ ήταν μια νεολαιϊστική οργάνωση που έλαμπε, ένα πραγματικό σχολείο για μια ολόκληρη γενιά, στα εργοστάσια, στα αμφιθέατρα, στα Φεστιβάλ. Εκεί στο Περιστέρι, όπου ένας πρώην σκουπιδότοπος, με την εθελοντική δουλειά των κοριτσιών και των αγοριών της ΚΝΕ έγινε ένας χώρος όπου άνθιζε ο πολιτισμός και η αλληλεγγύη. Ένας τόπος όπου σπουδαίοι καλλιτέχνες ένωναν τη φωνή και την τέχνη τους με το όραμα ενός ειρηνικού, σοσιαλιστικού κόσμου. Εκεί όπου ηγέτες αλλά και απλά μέλη των κομμουνιστικών κομμάτων από όλο τον κόσμο αντάλλασσαν εμπειρίες, διδαχές και οράματα. Πώς να ξεχάσει κανείς τον ιστορικό Γραμματέα του ΚΚΗΠΑ, το Γκας Χωλ, να περιδιαβαίνει τους χώρους που με τόσο μεράκι είχαν στήσει οι Κνίτες μέσα στο Άλσος του Περιστεριού…
Οπωσδήποτε, η μεγάλη αυτή έκρηξη του κομμουνιστικού νεολαϊίστικου κινήματος δεν ήταν αποτέλεσμα της δουλειάς και της δράσης ενός μόνο προσώπου. Αντανακλούσε όμως ορισμένα στοιχεία της προσωπικότητας του καθοδηγητή της ΚΝΕ που αποχαιρετάμε σήμερα: τη μαζικότητα, τη λαϊκότητα, το χαμόγελο.
Γιατί, αν η προσωπική ιστορία του Σπύρου Χαλβατζή, αντανακλά, όπως γράψαμε παραπάνω, τη μεταπολεμική πορεία του κομμουνιστικού κινήματος, η προσωπικότητά του πυκνώνει πολλά από τα χαρακτηριστικά που καθορίζουν τον κομμουνιστή. Τον χαρακτήριζε μια λαϊκή αρχοντιά. Ήταν πνευματώδης, με ένα πιπεράτο και ταυτόχρονα φίνο χιούμορ. Προσηνής, γλυκομίλητος, μαζικός, άτεγκτος όπου έπρεπε, ευγενής ακόμα και απέναντι στους αντιπάλους. Έξοχος οικοδεσπότης, έχοντας δίπλα του την αγαπημένη του συντρόφισσα Μαριάνθη με την ωραία πένα. Ένας ωραίος άνθρωπος που υλοποιούσε και δικαίωνε τη γνωστή ρήση του Μαρξ: «τίποτε ανθρώπινο δε μου είναι ξένο».
Ο ωραίος αυτός άνθρωπος, ο ακέραιος κομμουνιστής φεύγει τιμημένος, έχοντας κατακτήσει «τον έπαινο του δήμου και των σοφιστών». Αργότερα, ίσως αποτιμηθεί εκτενέστερα η συνολική του προσφορά στο ΚΚΕ (στο οποίο ποτέ δεν θέλησε και δεν επιχείρησε να δημιουργήσει το παραμικρό τραύμα) και στο κομμουνιστικό και λαϊκό κίνημα. Σήμερα, τον αποχαιρετούμε με την προσήκουσα τιμή. Αποχαιρετούμε μαζί και τα χρόνια της νιότης μας. Δεν αποχαιρετούμε όμως τις αξίες και τα οράματα για τα οποία πάλεψε στην πλούσια και έντιμη ζωή του ο Σπύρος Χαλβατζής. Συνεχίζουμε, ο καθένας από το πόστο του.
«Εργατικός Αγώνας»
