Η Κούβα προχωρά σε βαθιές αλλαγές στο εκπαιδευτικό της σύστημα με στόχο τη διεύρυνση της πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση και τη μεγαλύτερη σύνδεση των σπουδών με τις κοινωνικές ανάγκες της χώρας. Η νέα πολιτική δίνει τη δυνατότητα εισαγωγής στα πανεπιστήμια σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και περιορίζει τον ρόλο των ανταγωνιστικών εξετάσεων που για χρόνια αποτελούσαν βασικό μηχανισμό επιλογής.
Το υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης της χώρας ανακοίνωσε ότι οι απόφοιτοι των λυκείων θα μπορούν να εισάγονται στα πανεπιστήμια ακόμη και χωρίς να συμμετέχουν στις εισαγωγικές εξετάσεις, εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις μετά την ολοκλήρωση της βασικής διαδικασίας κατανομής. Η πρόσβαση θα γίνεται μέσα από την αξιοποίηση του βαθμού αποφοίτησης και με κριτήρια που συνδέονται με τις ανάγκες κάθε επαρχίας και κάθε επιστημονικού πεδίου.
Η κουβανική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι οι εξετάσεις εξακολουθούν να αποτελούν βασικό εργαλείο αξιολόγησης για σχολές υψηλής ζήτησης και για ειδικότητες που απαιτούν συγκεκριμένο επίπεδο προετοιμασίας. Παράλληλα όμως επιχειρεί να περιορίσει τα εμπόδια που αποκλείουν παιδιά λαϊκών οικογενειών από την ανώτατη εκπαίδευση, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες λόγω του μακροχρόνιου αποκλεισμού.
Σημαντικό ρόλο στις αλλαγές παίζουν και τα προβλήματα που δημιουργούν οι ελλείψεις σε καύσιμα και μεταφορές. Σε πολλές περιοχές οι μετακινήσεις μαθητών και εκπαιδευτικών γίνονται δύσκολες, γεγονός που επηρεάζει την οργάνωση των εξετάσεων και τη δυνατότητα ισότιμης συμμετοχής όλων των υποψηφίων. Η νέα πολιτική επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτές τις δυσκολίες με πιο ευέλικτες διαδικασίες εισαγωγής και με μεγαλύτερη αξιοποίηση της συνολικής σχολικής πορείας των μαθητών.
Οι αλλαγές εντάσσονται σε μια συνολικότερη προσπάθεια αντιμετώπισης της μείωσης του αριθμού φοιτητών σε ορισμένες ειδικότητες και της ανάγκης στελέχωσης βασικών τομέων της οικονομίας και των κοινωνικών υπηρεσιών. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις παιδαγωγικές σχολές, στις τεχνολογικές ειδικότητες, στις αγροτικές επιστήμες και στους τομείς που σχετίζονται με την παραγωγή και τη δημόσια υγεία.
Το νέο σύστημα προβλέπει διαφορετικές διαδρομές εισαγωγής ανάλογα με την κατεύθυνση σπουδών και τις κοινωνικές ανάγκες κάθε περιοχής. Οι καλύτεροι μαθητές διατηρούν τη δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε σχολές υψηλής ζήτησης, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι ευκαιρίες για μαθητές από απομακρυσμένες περιοχές και λαϊκά στρώματα που μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των εξετάσεων.
Οι πανεπιστημιακές θέσεις καθορίζονται με βάση τον κεντρικό σχεδιασμό του κράτους και τις ανάγκες της κοινωνίας σε επιστημονικό προσωπικό. Η εκπαιδευτική πολιτική συνδέεται με την ανάπτυξη της χώρας και με την ανάγκη κάλυψης κρίσιμων τομέων όπως η εκπαίδευση, η ιατρική περίθαλψη, η έρευνα, η αγροτική παραγωγή και οι τεχνολογικές εφαρμογές.
Η ανώτατη εκπαίδευση στην Κούβα παραμένει πλήρως δημόσια και δωρεάν. Οι φοιτητές δεν πληρώνουν δίδακτρα και έχουν πρόσβαση σε συγγράμματα, φοιτητική στέγη και κρατική υποστήριξη κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Το πανεπιστήμιο αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό δικαίωμα και όχι ως πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας ή ατομικού ανταγωνισμού.
Η σοσιαλιστική Κούβα δείχνει ότι ακόμη και κάτω από συνθήκες σκληρού οικονομικού αποκλεισμού και μεγάλων ελλείψεων μπορεί να εξασφαλίζει βασικά κοινωνικά δικαιώματα και να προσαρμόζει την εκπαιδευτική της πολιτική με στόχο να καλύπτει τις λαϊκές ανάγκες στην παιδεία, στην υγεία και στην κοινωνική προστασία, παρά τα υπαρκτά προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει.
με πληροφορίες από ατέχνως
