Ο τελευταίος χρόνος ήταν ιδιαίτερα έντονος στην οικονομία της Ηπείρου.
Μέσα σε περίπου 12 μήνες, τέσσερις μεγάλες εταιρίες άλλαξαν χέρια.
Μπορεί να μην ήταν όλες «γιαννιώτικες», μιας και το κεφάλαιο δεν αναγνωρίζει πατρίδες, αλλά έχουν ή είχαν τη βάση τους κυρίως στα Γιάννενα, επιδρώντας σημαντικά στην τοπική οικονομία.
Μόνο από όσα έχουν γίνει γνωστά, τα τιμήματα των εξαγορών έχουν ξεπεράσει τα 600 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που σίγουρα είναι μεγαλύτερο.
Πιο συγκεκριμένα, χέρια άλλαξαν οι εξής εταιρίες:
- Η «Δωδώνη» που πέρασε στον όμιλο Σαράντη αντί 200 εκατ. ευρώ (μαζί με τα δάνεια)
- Τα «Κοτόπουλα Νιτσιάκος» που εξαγοράστηκε από την πολυεθνική ουκρανικών συμφερόντων ΜΗΡ, με ποσό που εκτιμάται ότι ξεπερνάει τα 300 εκατ. ευρώ (για το 70%, με προοπτική αύξησης)
- Η En-Act, εταιρία διαχείρισης αποβλήτων, εξαγοράστηκε έναντι άγνωστου τιμήματος από τη Motor Oil (στο 60%).
- Η αλυσίδα σούπερ μάρκετ «Παπαγεωργίου» εξαγοράστηκε από τον «Γαλαξία» με ποσό κατ’ εκτίμηση 130 εκατ. ευρώ (6 καταστήματα).
- Η Τράπεζα Ηπείρου που εξαγοράστηκε από την Capstone Capital αντί 30 εκατ. ευρώ.
Δεκαπέντε χρόνια αλλαγών
Ένα μέτρο σύγκρισης και εκτίμησης της, τεκτονικών μεγεθών, αλλαγής, είναι το εξής:
Η πρώτη μεγάλη εξαγορά στην Ήπειρο, ήταν η «Δωδώνη» το 2012. Το αντίτιμο που κλήθηκε να καλύψει τότε η Strategic Initiatives ήταν μόλις 20,8 εκατ. ευρώ, για το 67,77% της εταιρίας.
Εννιά χρόνια αργότερα, η CVC για να πάρει το 75%, κατέβαλε 160 εκατ. ευρώ και άλλα 21 εκατ. ευρώ το 2023 για να πάρει το 100%.
Έτσι, μέσα σε 11 χρόνια, η γαλακτοβιομηχανία από συνεταιριστική (έστω κατ’ όνομα), έγινε διαδοχικά ρώσικων και αμερικάνικων συμφερόντων, για να επιστρέψει τώρα σε ελληνικά χέρια, με πενταπλάσιο τίμημα.
Οι εξαγορές όμως δεν αφορούσαν μόνο ιδιωτικές εταιρίες. Η Εγνατία για παράδειγμα, ο τελευταίος οδικός άξονας που ανήκε έμμεσα στο Δημόσιο, πέρασε στην κοινοπραξία Egis-ΤΕΡΝΑ, αντί 1,3 δις ευρώ.
Το συνολικό της κόστος κατασκευής, ήταν κοντά στα 7 δις. Βέβαια, υπήρξε φροντίδα «αποδόμησης», κυρίως σε επίπεδο δηλώσεων, ώστε να δικαιολογηθεί και το μικρότερο κόστος, αλλά και το γεγονός ότι ο δρόμος έγινε εν μια νυκτί ακριβότερος, προσφέροντας χειρότερες υπηρεσίες στους οδηγούς, χωρίς να υπάρχουν ούτε δημόσια χρονοδιαγράμματα, ούτε επίσημες δεσμεύσεις για το πώς δεν θα αποβαίνει η χρήση του ασύμφορη.
Γι αυτή την κατάσταση ευθύνεται τόσο η νέα ιδιοκτησία, όσο και η κυβέρνηση.
Τι αλλάζει στην πραγματικότητα
Τις εξαγορές των επιχειρήσεων, ακολούθησαν δημόσιες (ή και όχι) δηλώσεις για νέες επενδύσεις, καθώς, ειδικά στον τομέα της μεταποίησης, οι υποδομές θεωρούνται πλέον παρωχημένες. Σε δύο περιπτώσεις οι νέοι ιδιοκτήτες είτε αναζητούν εκτάσεις για νέες μονάδες, είτε έχουν βρει ήδη.
Τα περισσότερα από αυτά αφορούν όμως τις εταιρίες, που ανεξάρτητα από τη δηλωμένη τους έδρα (ή καταγωγή) θα κοιτάξουν πρώτα το συμφέρον τους. Ένα τεράστιο κεφάλαιο είναι οι εργαζόμενοι-ες και ο τρόπος «ένταξης» στη νέα κατάσταση.
Ωστόσο, η «από-ηπειρωτοποίηση» μπορεί να έχει επίπτωση στις επενδύσεις, με μόνιμο πάντως ερώτημα, αν τελικά αυτές φτάνουν μέχρι τα κατώτερα επίπεδα της οικονομικής δραστηριότητας.
Ένα σημαντικό κομμάτι επίσης, είναι η πίεση που θα δεχθούν οι μικρότερες επιχειρήσεις, που φέρουν περισσότερο έντονο το τοπικό τους χαρακτηριστικό. Σε επίπεδο ανταγωνισμού δηλαδή, ένας τεράστιος επιχειρηματικός όμιλος δημιουργεί πολύ περισσότερους κανόνες, από μια ισομεγέθη βιομηχανία.
Η οικονομία της Ηπείρου συνεχίζει να στηρίζεται σε παραδοσιακούς τομείς, μιας και δεν έγινε εν μια νυκτί «σίλικον βάλεϊ». Στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία της συνεχίζει να συνεισφέρει πολύ ο πρωτογενής τομέας, σε ποσοστά που είναι μεγαλύτερα από τον εθνικό μέσο όρο. Επίσης, οι βασικοί οικονομικοί τομείς είναι το δημόσιο, οι κατασκευές και το εμπόριο, με συνολικό ποσοστό συμμετοχής πάνω από 65%.
Σημειώστε επίσης ότι η Ήπειρος με τιμές 2023, πορεύεται με ΑΠΑ επιπέδου 2005…
Αυτές οι εξελίξεις, σε συνδυασμό με τους προβληματισμούς για την απώλεια εργασιακού δυναμικού, σε ιδιαίτερα παραγωγικές ηλικίες, δείχνουν ότι πρέπει να υπάρξει και μια εναλλακτική δραστηριότητα: οι συνεταιρισμοί δεν είναι πια τόσο «ξεπερασμένοι» όσο νομίζουμε, ούτε τα δίκτυα οικονομικής-παραγωγικής αλληλεγγύης, ούτε καν η «αποανάπτυξη» με γνώμονα την ευημερία τοπικών, μικρών κοινωνιών.
Εάν δηλαδή είναι όντως στόχος η «επανακατοίκηση» και η ανακοπή της φυγής ανθρώπων, χρειάζονται πολλά, παράλληλα οικονομικά δίκτυα και όχι μόνο ένα κατακόρυφο, που συνήθως συγκεντρώνει τα κέρδη του στην κορυφή…
